48 năm trước đây, ngày 2-8-1964, Phân đội 3, tàu phóng lôi Hải quân nhân dân Việt Nam (HQNDVN) đã dũng cảm, mưu trí đánh đuổi tàu khu trục Ma-đốc của Mỹ khi chúng liều lĩnh xâm phạm chủ quyền vùng biển nước ta. Và ngày 5-8-1964, các lực lượng Hải quân ta đã cùng với quân dân miền Bắc đập tan chiến dịch “Mũi tên xuyên” của không quân Mỹ, đây là chiến dịch nhằm tiêu diệt lực lượng Hải quân non trẻ của ta trong một ngày và mở đầu cho cuộc chiến tranh phá hoại quy mô lớn của Không quân Mỹ đối với miền Bắc Việt Nam. Chiến công này đã ghi dấu mốc đánh thắng trận đầu của bộ đội Hải quân và các lực lượng quân, dân miền Bắc. Nó là biểu hiện của sức mạnh chính trị tinh thần toàn dân tộc, là ý chí quyết tâm dám đánh, biết đánh và quyết đánh thắng quân xâm lược của quân và dân miền Bắc, đồng thời cũng là thắng lợi của đường lối chiến tranh nhân dân “Lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều” của Đảng và dân tộc ta. Chiến công ngày 2 và 5-8-1964 là một trong những biểu hiện sinh động của truyền thống đánh địch bằng vũ khí trang bị kỹ thuật hiện có, là chiến thắng của trí thông minh, lòng dũng cảm của quân và dân ta chống chiến tranh phá hoại của kẻ thù với vũ khí trang bị kỹ thuật hiện đại. Đây cũng là cuộc đọ sức quyết liệt giữa lực lượng và thế trận chiến tranh nhân dân trên biển của quân và dân miền Bắc với sức mạnh của Hải quân và Không quân Hoa Kỳ.

Trao phần thưởng sau trận đánh 5-8 (Ảnh tư liệu)

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng những bài học về trận đầu đánh thắng của Hải quân nhân dân Việt Nam và quân dân miền Bắc vẫn còn nguyên giá trị và mang tính thời sự. Chiến công đánh thắng trận đầu mãi mãi là niềm tự hào, là di sản tinh thần quý báu của HQNDVN, của dân tộc Việt Nam. Chiến công đó vẫn còn âm vang mãi và để lại cho chúng ta nhiều bài học bổ ích cho công cuộc bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc trong tình hình mới. Đó là việc xây dựng nhân tố chính trị, tinh thần cho bộ đội sẵn sàng đánh thắng chiến tranh kiểu mới trên hướng biển của các thế lực thù địch. Đó là tinh thần mưu trí, sáng tạo của các lực lượng Hải quân ta trong cuộc chiến đấu không cân sức nhưng đã biết đánh, biết cơ động phòng tránh để bảo toàn lực lượng trước sự tấn công dồn dập của kẻ thù.

Với tinh thần của chiến thắng năm xưa, hôm nay HQNDVN tiếp tục bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, mà trọng tâm là lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, với mục tiêu, con đường XHCN. 100% cán bộ, chiến sĩ toàn tâm, toàn ý với nhiệm vụ được giao; không ngại hy sinh gian khổ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Đồng thời, tăng cường giáo dục truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc ta, những kinh nghiệm chiến đấu của ông cha trên chiến trường sông biển, nhằm khơi dậy trong cán bộ, chiến sĩ niềm tự hào và ý chí quyết tâm khắc phục khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Đúc rút từ những bài học kinh nghiệm đánh thắng trận đầu, chúng ta phải coi trọng việc xây dựng ý chí, quyết tâm chiến đấu, mà cốt lõi là tinh thần mưu trí, sáng tạo, dám đánh, biết đánh và quyết đánh thắng. Thường xuyên quán triệt sâu sắc tình hình nhiệm vụ, làm cho bộ đội phân biệt rõ và nhận thức sâu sắc về đối tượng, đối tác; nắm chắc tình hình; chủ động xử lý có hiệu quả các tình huống theo đúng đối sách, không để bị động bất ngờ; kiên quyết khôn khéo trong đấu tranh bảo vệ vững chắc chủ quyền nhưng vẫn giữ được môi trường hòa bình ổn định trên các vùng biển. Tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện kỹ, chiến thuật, rèn luyện kỹ năng chiến đấu; coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, làm chủ về vũ khí, trang bị kỹ thuật, nhất là vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, sát với tình huống, phương án tác chiến, phù hợp với từng lực lượng. Vì đây là nền tảng và là cơ sở quan trọng để cán bộ, chiến sĩ vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào các điều kiện tác chiến cụ thể và chiến đấu giành thắng lợi khi có tình huống xảy ra.

Kỷ niệm 48 năm đánh thắng trận đầu, chúng ta tiếp tục nghiên cứu và vận dụng sáng tạo những bài học kinh nghiệm vào công tác xây dựng lực lượng, chú trọng xây dựng bản lĩnh chính trị, tinh thần và phát huy bài học mưu trí, sáng tạo cho bộ đội đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới. Ý nghĩa và những bài học kinh nghiệm của chiến công này là di sản tinh thần quý báu của HQNDVN, của dân tộc Việt Nam, do đó chúng ta phải có trách nhiệm trân trọng, gìn giữ, bảo vệ, phát huy nó cho hôm nay và mai sau.

Diễn Văn